گفتگو با مهندس كيوان صميمي، مدير مسئول مجله نامه:

پذيرش سايت > تریبون > گفت و گو > گفتگو با مهندس كيوان صميمي، مدير مسئول مجله نامه:

گفتگو با مهندس كيوان صميمي، مدير مسئول مجله نامه:

11 دی 1385 - كمپين يك ميليون امضاء، سرمايه گذاري در عرصه عمومي - نسخه قابل چاپ

س: آقاي صميمي ، اين مصاحبه در واقع با انگيزه‎ي بهره گرفتن از تجربه‎هاي ارزنده‎ ‎اجتماعي و مطبوعاتي‎تان در پيشبرد هرچه بهتر “ كارزار يك ميليون امضا ” است. به خصوص كه جنابعالي در ماهنامه “ نامه ” كه مدير مسئول آن بوديد، همواره بخشي از صفحات مجله را به مسايل زنان و طرح نظريه‎هاي فمينيستي اختصاص مي‎داديد. به هر حال پيشاپيش از وقت و فرصتي كه براي اين گفتگو صرف مي‎كنيد جدا سپاسگزارم. حالا اگر موافق باشيد بدون مقدمه به اصل موضوع بپردازيم؟

ج ــ هرطور مايليد.

س - آقاي صميمي، گروه‎ها و اقشار مختلف اجتماعي هر يك خواسته‎هاي مشخصي دارند زنان نيز به عنوان نيمي از جمعيت كشور مطالبات خاص خودشان را دارند كه در يكصد سال گذشته دنبال كرده‎اند. گرچه در طول يك قرن اخير موانع بسياري در راه كسب اين مطالبات وجود داشته اما به شهادت تاريخ ؛ ما زنان دستاوردهاي قابل قبولي هم داشته‎ايم ؛ در حال حاضر جنبش زنان دست به ابتكار تازه‎اي زده و براي كسب حقوق از دست رفته‎ي خود وارد كارزار دسته جمعي ( كمپين ) براي جمع آوري يك ميليون امضا شده است . با توجه به تجربه‎هاي ارزشمندتان در فعاليت‎هاي مدني و اجتماعي, شما تصور مي ‎كنيد كه جنبش زنان با توجه به روش نويني كه به كار گرفته ( منظور روش چهره به ‎چهره است ) آيا موفق خواهد شد؟ و چگونه ؟ يعني چه عواملي مي‎تواند به گسترش اين حركت ، ياري رساند؟ همچنين به نظر جنابعالي چه عواملي مي‎تواند يا ممكن است مانع پيشرفت كار ما بشود، يعني اگر شما بخواهيد جنبش زنان را آسيب‎شناسي كنيد ، نقطه‎ضعف‎هاي اين جنبش‎‎مدني را در چه حوزه‎هايي مي‎بينيد؟

ج ــ به‎نظرمن موفق مي‎شود. ولي فكر مي‎كنم موفق شدن اين نيست كه در پايان به‎بينيم قوانين تبعيض‎آميز الزاما همه و يا بخشي‎شان تغيير كرده‎اند. روش ”چهره به چهره“ كه در اين كمپين شما پي گرفته‎ايد چون باعث سرمايه‎گذاري در عرصه‎ي عمومي مي‎شود خود به‎خود موفقيت‎‎آميز خواهد بود يعني موفقيت‎ اين حركت در ذات خودش نهفته است. يعني وقتي هر كدام از شما به يك شهروند (به ويژه زنان) مراجعه مي‎كنيد و شروع به صحبت با زنان مختلف مي‎كنيد در پايان اين گفتگوي هرچند كوتاه، حتا اگر آن فرد مقداري از صحبت‎هاي مراجعه‎كننده پيرامون تضيع حقوق زنان را به‎پذيرد، اين به‎نظرم يك موفقيت است. حتا اگر فقط يك سئوال در ذهن مخاطب ايجاد شود باز هم عملي موفق انجام شده است. در مورد تبيين عوامل گسترش دهنده‎ي اين حركت مي‎تواند يك بحث و يا نوشته‎اي بسيار طولاني باشد‎ پيرامون حركت‎هاي اجتماعي و گسترش‎يابندگي جنبش زنان در فضاي بومي و زماني ما. هم من تخصص‎ام در جامعه‎شناسي و جنبش‎هاي اجتماعي نيست و هم اين گفتگو مجال چنين بحث‎هايي را نمي‎دهد ولي شايد بتوان چند عامل محوري را فقط نام برد :

1 ) داشتن استراتژي، 2 ) پذيرش استمرار حركت، 3 ) پرداخت هزينه.

شايد يكي از عوامل اصلي عدم پيشرفت كار، مسئله‎ي هژموني باشد. در آسيب‎شناسي نه‎تنها جنبش زنان بلكه حركت دموكراسي‎خواهانه‎ي كنوني در فضاي توليد شده‎ي كشورمان، ”دموكراسي از درون“ ، عاملي بنيادي است. نيروهاي موجود در جنبش، هرقدر دموكراتيك‎تر عمل كنند، حركت قوي‎تر‎ي را به سوي دموكراسي رقم خواهند زد.

س ـ در دوران معاصر ، جنبش‎هاي دانشجويي با ايده‎ي ‍‍ “ حركت از پايين ” يعني‎حركت از بطن جامعه، سالهاست كه به‎فعاليت مشغول‎اند و در اين راه متحمل هزينه‎هاي گزافي هم شده‎اند ولي به نظر‎مي‎رسد كه همچنان به دايره‎ي تظاهرات و برپايي ميتينگ‎هاي اعتراضي اكتفا كرده‎اند و نتوانسته‎اند وارد فضاي‎عمومي گسترده‎تري بشوند. جنبش دوم خرداد هم متاسفانه به شعاع محدود و تنگناي لابي از “ بالا ” ( گرفتار شدن در هزار توي مجاري قدرت دولتي ) محصور شد ــ گرچه دستاوردهاي ماندگاري هم از خود به جا گذاشته است كه قابل انكار نيست ــ اما جنبش زنان انگار براي نخستين بار راه ديگري ( راه سوم ) را برگزيده است. هر چند كمپين يك ميليون امضا، از دل تجمع اعتراض آميز ميدان “هفت تير ” در 22 خرداد ، متولد شد اما در دايره‎ي تكراري ميتينگ‎ها و تظاهرات خياباني ، در‎جا نزد و به فاز نويني ارتقا يافت. يعني با كاربست روش ” چهره به چهره “، گستره‎ي فعاليت‎اش را به كوچه‎ها، خيابان‎ها و حتا به منازل مردم تعميم داد. در عين حال صرفا در دايره و مجاري قدرت و لابي‎هاي دولتي هم گرفتار نشد. به باور شما آيا اين “ راه سوم ” در شرايط خاص ايران ــ با حضور ديرپاي خشونت ساختاري، و پهناور بودن سايه دولت ــ مي‎تواند به عنوان يك مدل و مفهوم اجتماعي ( سنت مبارزاتي ) نهادي شود و جاي خود را در كنار دو گزينه قبلي باز كند؟

ج ـ به نظر من اين پتانسيل را دارد. ولي آفت بزرگي خواهد بود اگر ما اميدواران به “ راه سوم” از اين نوزاد مبارك، قديس بسازيم . چون‎ آن وقت بتي خواهد شد در كنار بت‎هاي ديگر كه رهروان ايدئولوژيك خود را خواهد داشت. باهمه‎ي مضار ايدئولوژي‎زدگي. در حال حاضر شروع اين مدل مبارزاتي، استمرار روشني را نويد مي‎دهد.

س - ـ آقاي صميمي ، بايد اين نكته را خدمت شما و خوانندگان عرض كنم كه در واقع ما اين ايده‎ي يك ميليون امضا را از فمنيست‎هاي مراكش الهام گرفته‎ايم البته روش “چهره به چهره” و رفتن به در خانه‎هاي مردم ( در بافت پيچيده‎ي كلان‎شهرها ) ابتكار خودمان است . ببينيد فعالان كمپين ميان خودشان تقسيم‎كار كرده‎اند و محله‎هاي شهر را با توجه به توان تجربي و روحيه‎ي داوطلبان مشخص كرده‎اند كه هر داوطلب دوست دارد به كدام محله برود و در چه فضاهايي به فعاليت بپردازد. البته براي اين كار ، كارگاه‎هاي آموزشي براي داوطلبان گذاشته مي‎شود. با همه اين‎ها اما همگي‎مان احساس مي‎كنيم اين روش ( چهره به چهره ) و رفتن به در منازل مردم ، نه فقط برايمان تازگي دارد بلكه تا حدودي مبهم است چون كه هيچ سنت يا تجربه‎اي در جنبش جامعه‎ي مدني وجود ندارد كه ما از آن بياموزيم. به نظر شما چرا و به چه دلايلي جنبش‎هاي دمكراسي‎خواه و عدالت طلب ( از جمله جنبش اصلاحات يا دانشجويي و … ) به چنين رويكردهايي ، عنايتي نداشته‎اند؟

ج ــ شايد اين‎كه قرار نيست همه‎ي رويكردها از روز ازل متولد شده باشند. تولد يك رويكرد فرآيندي است برآمده از ساير راه‎ها. داستان فراز و فرود جنبش دانشجويي دراز است و داستان استبداد هميشه زنده . جنبش اصلاحات نيز هنوز ادامه دارد ولي پتانسيل سكانداران حركت پس از دوم خرداد اين نبوده كه به چنين رويكردهايي عنايت اصولي داشته باشند. رويكردهايي كه اصالت را به عرصه عمومي مي‎دهند.

س - جناب آقاي صميمي از فرصتي كه به ما داديد سپاسگزاريم.

چ ــ من هم از شما ممنونم و براي‎تان آرزوي توفيق دارم.

‎

ارسال به بالاترین ، توییتر ، فریندفید ، فیسبوک

در همين بخش :

كمپين در آستانه فرازي ديگر/ طرح پرسشی در میان مردم تهران: آیا خواسته رفع تبعیض حقوقی از زنان همچنان بااقبال رو به روست ؟

ناهید توسلی: گنجاندن جنبش زنان در زیرمجموعه جنبش سبز «جفا» در حقِ ده سال کوشش زنان برای احقاق حقوق خود است

علی طایفی: جنبش زنان جنبشی فراگیر و طولی است ونمیتوان از آن انتظار معجزات منسوب به آموزه های دینی را داشت

جشن 4 سالگی کمپین با آموزش 406 نفر در 4 شهر

در ستایش یک امضاء از یک میلیون امضاء

ديگر بخش ها :